Zasiłek dla bezrobotnych w Irlandii

2007-10-07

W Irlandii zasiłek dla bezrobotnych jest wypłacany co tydzień bezrobotnym ubezpieczonym osobom. (Osoba ubezpieczona to taka osoba, która przed utratą pracy płaciła składki na ubezpieczenie społeczne zależne od dochodów (Pay-Related Social Insurance, PRSI)). Zasiłek dla bezrobotnych wypłaca Ministerstwo Spraw Społecznych i Rodzinnych (Department of Social and Family Affairs) w ramach siatki lokalnych urzędów w całym kraju.

Osoby, które uważają, że niesłusznie odmówiono im prawa do zasiłku, lub są niezadowolone z decyzji podjętej przez właściwego decydenta Biura Opieki Społecznej odnośnie świadczeń im przysługujących, mogą odwołać się od takiej decyzji.

Ustawa o reformie opieki socjalnej i emeryturach z 2006 roku (Social Welfare Law Reform and Pensions Act 2006) (pdf) przewiduje zmianę nazwy z zasiłku dla bezrobotnych (Unemployment Benefit) na zasiłek dla osób szukających pracy (Jobseekers Benefit) w 2006 roku. Nowa nazwa dla świadczenia ma zgodnie z oczekiwaniami wejść w życie we wrześniu 2006 roku.

Zasady

Do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych uprawnione są osoby, które:

• są bezrobotne,
• są w wieku poniżej 66 lat,
• są zdolne do pracy,
• mogą podjąć pracę / faktycznie szukają pracy,
• uiściły wystarczającą ilość składek na ubezpieczenie społeczne
• były bezrobotne przez nieprzerwany okres 6 dni

Osoby samozatrudnione nie są uprawnione do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych. Może im jednak przysługiwać dodatkowy zasiłek socjalny (Supplementary Welfare Allowance).

Praca dorywcza (spare work)

Zasadniczo zasiłek dla bezrobotnych nie jest wypłacany za dzień, w którym dana osoba jest zatrudniona lub samozatrudniona. Niemniej jednak możliwe jest wykonywanie pracy dorywczej oraz pobieranie zasiłku dla bezrobotnych za dany dzień. Osoba, której oferowana jest praca dorywcza, powinna zawsze zasięgnąć opinii Ministerstwa Spraw Społecznych i Rodzinnych, aby uzyskać informację, czy taka praca wpłynie na otrzymywanie zasiłku dla bezrobotnych.

Jeśli chodzi o pracę dorywczą, zasadniczo przyjmuje się, że jest ona możliwa, gdyby można ją było wykonywać również będąc zatrudnionym w pełnym wymiarze godzin. Przykładowo, jeżeli dana osoba pracowała w pełnym wymiarze godzin w zwyczajowych godzinach pracy, mogłaby ona być w stanie wykonywać pracę dorywczą od 20:00 do 23:00 i w dalszym ciągu otrzymywać zasiłek dla bezrobotnych za dany dzień. W przypadku osób pracujących na zmiany lub w nietypowych godzinach pracy, praca dorywcza może nie być możliwa. Jeżeli praca dorywcza miałaby być wykonywana w późnych godzinach nocnych, Ministerstwo może założyć, że dana osoba nie jest w stanie wykonywać pracy następnego dnia. Do takich wymogów łatwiej jest dostosować się osobom, które już pracowały jednocześnie w pełnym wymiarze godzin i dorywczo.

Osoby, które opłaciły mniej niż 117 składek na ubezpieczenie społeczne w ciągu trzech lat przed utratą pracy, nie mogą zarabiać powyżej 12,70 euro dziennie z tytułu pracy dorywczej. Limit zarobków z tytułu pracy dorywczej nie dotyczy osób, które opłaciły ponad 117 składek PRSI.

W przypadku rolników zatrudnionych dodatkowo gdzie indziej, pracą dorywczą wykonywaną obok pracy w pełnym wymiarze godzin będzie rolnictwo.

Systematyczna praca w niewielkim wymiarze godzin (systematic short-time working)

Sytuacja taka ma miejsce, gdy dana osoba pracuje normalnie w pełnym wymiarze godzin oraz tymczasowo wykonuje krótko trwającą pracę. Osoba taka będzie w dalszym ciągu uiszczać składki na ubezpieczenie społeczne na ogólnych zasadach. Jeżeli praca w niewielkim wymiarze godzin obejmuje trzy dni tygodniowo, można pobierać zasiłek dla bezrobotnych przez pozostałe dwa dni pod warunkiem spełnienia pozostałych wymogów dotyczących otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych. W takiej sytuacji, tydzień w rozumieniu opieki socjalnej ma 5 dni a bezrobotnemu przysługuje dwie piąte zwyczajowej kwoty zasiłku dla bezrobotnych. Nie istnieją żadne ograniczenia odnośnie tego, jak długo może trwać praca w niewielkim wymiarze godzin, lecz istnieją okoliczności, w których można ubiegać się o odprawę przysługującą zwalnianym pracownikom, co oznacza bycie w pełni bezrobotnym.

W budżecie na rok 2005 przewidziano, że zwolnienie z podatku dochodowego z tytułu zasiłku dla bezrobotnych należnego osobom wykonującym systematycznie pracę w niewielkim wymiarze godzin zostanie przedłużone i będzie obowiązywać do końca 2006 roku.

Dzielenie czasu pracy (job sharing) oraz w systemie „tydzień wolny / tydzień pracy" (week on/off)

Osoby, które pracowały w pełnym wymiarze godzin a następnie w systemie dzielenia czasu pracy, nie są uprawnione do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ dobrowolnie wybrały pracę w niższym wymiarze godzin lub dni. Osoby zatrudnione w systemie dzielenia pracy, mogą być w zależności od okoliczności uprawnione do pobierania zasiłku dla bezrobotnych za okres, w którym są bezrobotne. Osoby pracujące w systemie „tydzień wolny / tydzień pracy" są w takiej samej sytuacji, chyba że kwalifikują się do kategorii osób systematycznie wykonujących pracę w niewielkim wymiarze godzin. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych zależy od tego, czy dana osoba może pracować w wolnym tygodniu.

W takich sytuacjach należy się upewnić, że opłacona została odpowiednia liczba składek na ubezpieczenie społeczne. W zależności od ustaleń, może się okazać, że pracownik opłacił tylko 26 składek, co nie wystarcza do ubiegania się o określone świadczenia społeczne, np. rentę inwalidzką. Jednakże w przypadku osób pobierających zasiłek dla bezrobotnych za tydzień wolny od pracy w dalszym ciągu ma miejsce kredytowanie składek na ubezpieczenie społeczne.

Praca tymczasowa (casual work)

Zasiłek dla bezrobotnych zasadniczo nie jest wypłacany za dzień, w którym wykonywana jest praca tymczasowa, chyba że wchodzi w zakres zasad regulujących pracę dorywczą. Za każdy dzień bycia bezrobotnym płatna jest jedna szósta zwyczajowej stawki zasiłku dla bezrobotnych pod warunkiem, że dana osoba pozostaje bezrobotna przez minimum 3 dni w ciągu sześciu kolejnych dni. I tak osoba wykonująca pracę tymczasową przez 2 dni otrzyma dwie trzecie zwyczajowego zasiłku dla bezrobotnych za dany tydzień. Trzeba być uprawnionym do pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez co najmniej 3 dni w każdym tygodniu. W przypadku pracy trwającej cztery dni za pozostałe dni zasiłek nie jest wypłacany.

Należy zauważyć, że składki na ubezpieczenie społeczne są kredytowane tylko w przypadku pozostawiania zatrudnionym przez sześć dni. Dlatego osoby wykonujące pracę tymczasową przez jeden dzień i zarabiające mniej niż 38,09 euro nie płacą składek na ubezpieczenie społeczne ani nie przysługuje im kredytowanie składek za dany tydzień.

Strajk

Osoby strajkujące nie są uważane za osoby bezrobotne i dlatego nie przysługuje im prawo pobierania zasiłku dla bezrobotnych. W innej sytuacji znajdują się osoby, które straciły pracę w wyniku strajku, np. zostały zwolnione. Prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych przysługuje osobom, "nieuczestniczącym lub bezpośrednio niezainteresowanym sporem ze związkiem zawodowym, który spowodował przerwę w pracy".

Wiek

Osoby w wieku powyżej 66 lat nie są uprawnione do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych. W praktyce, osoby, którym do ukończenia 17 roku życia brakuje trzech miesięcy również nie mają takiego prawa, ponieważ przed osiągnięciem tego wieku nie mogły one uiścić wystarczającej liczby składek na ubezpieczenie społeczne.

Zdolny do pracy, może podjąć pracę i faktycznie jej poszukuje

Bezrobotny może zostać poproszony o wykazanie, że aktywnie poszukuje pracy, np. przedkładając pisma potwierdzające złożenie podania o pracę lub odrzucenie takiego podania. Ponadto może on spodziewać się pytania o obowiązki domowe, np. o to, kto zajmuje się pozostającymi na utrzymaniu dziećmi. Takie pytanie trzeba zadawać zarówno kobietom jak i mężczyznom ubiegającym się o zasiłek dla bezrobotnych. Pozostałe okoliczności, w których można uznać daną osobę za niemogącą pracować i tym samą nieuprawnioną do pobierania zasiłku dla bezrobotnych obejmują sytuacje takie jak:

• choroba (zamiast zasiłku dla bezrobotnych może przysługiwać renta inwalidzka)
• opieka nad starszą lub chorą osobą
• możliwość pracy tylko w ograniczonych godzinach

Składki na ubezpieczenie społeczne

Aby być uprawnionym do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, należy płacić składki klasy A, H lub P. Składki klasy A są płacone przez większość osób pracujących w sektorze prywatnym. Składki klasy H są z kolei płacone przez żołnierzy czynnych zawodowo i pozostających w rezerwie, pielęgniarki pracujące tymczasowo dla armii, którym nie przysługuje zasiłek dla bezrobotnych dopóki nie opuszczą armii.

• należy opłacać składki przez 52 tygodnie od chwili rozpoczęcia pracy oraz
• należy opłacać składki lub otrzymać ich kredytowanie przez 39 tygodni we właściwym roku podatkowym lub
• należy opłacać składki przez 26 tygodni we właściwym roku podatkowym oraz
• należy opłacać składki przez 26 tygodni w roku podatkowym poprzedzającym właściwy rok podatkowy

Właściwy rok podatkowy dla świadczenia jest drugim zakończonym rokiem podatkowym przed rozpoczęciem roku pobierania świadczenia, np. dla osób ubiegających się o zasiłek w 2006 roku, właściwym rokiem podatkowym jest rok 2004.

Istnieje szereg okoliczności, w których możliwe jest kredytowanie składek. Przykładowo osobom rozpoczynającym po raz pierwszy pracę zarobkową przyznawane jest tzw. wstępne kredytowanie. Oznacza to, że taka osoba będzie uprawniona do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, gdy faktycznie opłaci 52 składki. Kredytowanie jest zazwyczaj przyznawane w trakcie korzystania z określonych świadczeń społecznych w tym zasiłku dla bezrobotnych (pod warunkiem, że jest pobierany przez 6 dni), zapomogi dla bezrobotnych lub rentę inwalidzką.

Składki opłacane w pozostałych Państwach Członkowskich UE będą doliczane do składek opłacanych w Irlandii. W przypadku osób ubiegających się o zasiłek dla bezrobotnych w Irlandii oraz potrzebujących opłaconych składek w innym Państwie Członkowskim, aby móc ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych, ostatnia opłacona przez nie składka musi być składką opłacaną w Irlandii.

Osoba, która opłaciła łącznie mniej niż 260 składek i otrzymuje zasiłek, może otrzymywać go przez najwyżej 312 dni. Przepis ten nie dotyczy osób, które wyczerpały już limit 156 dni w dniu wejścia w życia tego środka.

Utrata zatrudnienia

Aby zyskać prawo do zasiłku dla bezrobotnych należy wykazać się znaczną utratą zatrudnienia przez okres sześciu kolejnych dni. Aby sprostać temu wymogowi należy wykazać się utratą przynajmniej jednego dnia zatrudnienia w okresie 6 dni. Utrata zatrudnienia musi więc spowodować zmniejszenie zarobków.

Prawo do zasiłku przez okres dziewięciu tygodni można utracić w przypadku:

• dobrowolnego opuszczenia pracy bez uzasadnionej przyczyny
• utraty pracy w przypadku poważnego naruszenia obowiązków pracowniczych
• odmowy przyjęcia odpowiedniego alternatywnego zatrudnienia lub odpowiedniego szkolenia. Odpowiednie zatrudnienie nie obejmuje zatrudnienia na stanowisku nieobsadzonym wskutek sporu w zakładzie pracy. Ponadto nie obejmuje zatrudnienia w okręgu administracyjnym (district), w którym dana osoba ostatnio pracowała i otrzymywała wynagrodzenie niższe lub na mniej korzystnych warunkach niż to zapewniane w ostatnim miejscu pracy. Odpowiednie zatrudnienie nie obejmuje również zatrudnienia w innym okręgu administracyjnym od tego, w którym dana osoba była ostatnio zatrudniona, zatrudnienia z niższym wynagrodzeniem lub na mniej korzystnych warunkach niż ogólnie przyjęte zasady w danym okręgu administracyjnym.
• wieku poniżej 55 lat lub otrzymania odprawy pracowniczej w kwocie powyżej 50,000 euro

Okres utraty prawa do zasiłku (do 9 tygodni) będzie w praktyce zależał konkretnie od kwoty otrzymanej odprawy.

W przypadku osób po raz pierwszy ubiegających się o zasiłek płatność połowy stawki zapomogi na dziecko pozostające na utrzymaniu (Child Dependant Allowance) zostanie wstrzymana w przypadku, gdy współmałżonek osoby pobierającej zasiłek dla bezrobotnych zarabia tygodniowo ponad 400 euro.

Stawki

Stawki tygodniowe (2006)

Kategoria zaszeregowania	Stawka tygodniowa
Stawka osobowa	185,80 euro
Dopuszczalna zapomoga na osobę dorosłą	123,30 euro
Dopuszczalna zapomoga na każde dziecko	22 euro (pełna stawka), 11 euro (połowa stawki)

Zasiłek dla bezrobotnych nie jest wypłacany przez pierwsze 3 dni każdej „przerwy w zatrudnieniu". Za przerwę w zatrudnieniu uznaje się każde trzy dni (niekoniecznie następujące po sobie) w nieprzerwanym okresie 6 dni. Jeżeli w ciągu 13 tygodni pojawią się dwie takie przerwy, zasiłek jest w dalszym ciągu wypłacany i okres trzech dni braku wypłacania świadczeń nie znajduje zastosowania.

Jeżeli dana osoba otrzymuje rentę dla wdów / wdowców (Widow's/Widower's Pension) oraz dodatek dla rodzin niepełnych (One-parent Family Payment) lub dodatek dla kobiet opuszczonych przez mężów (deserted wives payment) z Ministerstwa Spraw Społecznych i Rodzinnych oraz spełnia wszystkie wymogi uprawniające do pobierania zasiłku dla bezrobotnych, jest uprawnione do otrzymywania za siebie połowy normalnej stawki zasiłku dla bezrobotnych. W takim przypadku, zasiłek na dzieci pozostające na utrzymaniu nie jest wypłacany razem z zasiłkiem dla bezrobotnych, ponieważ osoba taka otrzymuje świadczenie na dziecko w ramach głównej płatności.

Wysokość zasiłku dla bezrobotnych zmniejsza się, gdy dana osoba zarabiała tygodniowo poniżej 88,88 euro zanim stała się bezrobotna (w przypadku ubiegania się o zasiłek przed 25 grudnia 2003) lub poniżej 150 euro (w przypadku ubiegania się o zasiłek 25 grudnia 2003 lub po tej dacie).

Dla osób, których dotyczy ta reguła korzystniejsze może okazać się ubieganie się o zapomogę dla bezrobotnych zamiast o zasiłek.

Praca współmałżonka / partnera

Jeżeli współmałżonek / partner osoby ubiegającej się o zasiłek dla bezrobotnych pracuje i zarabia mniej niż 100 euro brutto tygodniowo, osoba taka jest uprawniona do pobierania dopuszczalnej zapomogi na osobę dorosłą w pełnej wysokości. Zmniejszona zapomoga jest płatna, jeżeli współmałżonek / partner zarabia 100 - 280 euro tygodniowo i nie przysługuje w ogóle w przypadku zarobków powyżej 280 euro.

Okres otrzymywania świadczenia

Zasiłek dla bezrobotnych jest zasadniczo wypłacany przez 390 dni (65 tygodni). Wyjątki od tej reguły stosowane są w przypadku osób:

• poniżej osiemnastego roku życia – zasiłek zostanie im przyznany na nie więcej niż 156 dni (26 tygodni)
• osoby, które na 9 tygodni utraciły prawo do pobierania zasiłku, a okres ten zostanie uwzględniony w okresie przysługiwania prawa

Osoby, którym nie przysługuje już prawo ubiegania się o zasiłek dla bezrobotnych, mogą je ponownie uzyskać przez podjęcie pracy i opłacanie odpowiednich składek na ubezpieczenie społeczne przez okres co najmniej 13 tygodni.

Dodatkowe świadczenia

Osoby pobierające zasiłek dla bezrobotnych mogą być uprawnione do:

• dodatku mieszkaniowego na spłatę kredytu hipotecznego (Mortgage Interest Supplement) lub dodatku mieszkaniowego na czynsz (Rent Supplement), wypłacanych przez właściwego urzędnika w biurze opieki społecznej w miejscowym ośrodku zdrowia
• dodatku na paliwo (Fuel Allowance), wypłacanego określonym gospodarstwom domowym na pokrycie potrzeb grzewczych
• dodatku na paliwo bezdymne (Smokeless Fuel Allowance) (wraz z zasiłkiem dla bezrobotnych po upływie 13 tygodni), aby pomóc rodzinom o niskich dochodach w pokryciu kosztów korzystania z paliwa bezdymnego lub o niższej emisji dymu na określonych obszarach miejskich
• zasiłek na wyprawkę dla ucznia (Back to School Clothing and Footwear Allowance), zasiłek przeznaczony na pomoc w pokryciu kosztów ubrania i obuwia dzieci w wieku szkolnym i wypłacany w okresie od czerwca do września w każdym roku; szczegółowe informacji na ten temat dostępne są w miejscowym urzędzie zdrowia.
• karta świadczeń zdrowotnych (medical card) - mogą ją otrzymać osoby o niskich dochodach. Karta zapewnia bezpłatną opiekę medyczną, recepty itd. Szczegółowych informacji udziela miejscowy urząd ds. zdrowia

Korzystania z programu dofinansowania podręczników szkolnych (School Book Scheme)- co roku Ministerstwo Edukacji i Nauki (Department of Education and Science) zapewnia dopłaty dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych, aby umożliwić im pokrycie kosztów zakupu podręczników dla uczniów o trudnej sytuacji finansowej. Szczegółowych informacji na ten temat udziela dyrektor szkoły, podobnie jak informacji na temat, czy szkoła prowadzi program wypożyczania uczniom podręczników na rok szkolny za symboliczną opłatą.

Jak ubiegać się o zasiłek?

Należy zarejestrować się jako osoba bezrobotna (tzw. sign-on) w Ministerstwie Spraw Społecznych i Rodzinnych. Przy rejestracji należy przynieść ze sobą formularz P45 (jest to formularz przekazywany przez pracodawcę w chwili zakończenia stosunku pracy i zawarte są w nim dane na temat składek na ubezpieczenia społeczne, zarobków itd.) Należy również przynieść ze sobą formularze P60 za ubiegłe lata (formularz P60 to sprawozdanie, w którym pod koniec roku pracodawca wyszczególnia opłacone składki i odprowadzone podatki).

Jeżeli dana osoba nie dysponuje tymi dokumentami, powinna zarejestrować się mimo to i dostarczyć wymagane dokumenty w późniejszym terminie. Należy pamiętać, że przekroczenie terminu na ubieganie się o zasiłek dla bezrobotnych może oznaczać utratę prawa do świadczenia.

W przypadku odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych istnieje możliwość odwołania się od takiej decyzji w odpowiednim Urzędzie Opieki Społecznej (Social Welfare Appeals Office).

Copyrights © Citizens Information Board www.citizensinformation.ie

+ Dodaj Komentarz Komentarze

Brak komentarzy, twój bedzie pierwszy.